Araç Elektrik Sistemleri ve Arızalar

Araçta elektrik arızası çoğu zaman büyük bir onarım değildir. Gevşek bir kütle kablosu, oksitlenmiş bir soket ya da yorulmuş bir röle çoğu şikâyetin arkasındadır. Doğru sırayla ilerlerseniz, sinyal yanmaması ya da camın hareket etmemesi gibi sorunları çoğu zaman evde tespit edebilirsiniz.

Elektrik sisteminde üç şey aranır: gerilim, süreklilik ve kütle (şasi). Bu üçünden biri yoksa devre çalışmaz. Aşağıdaki sıra, aracın hangi marka olduğuna bakmaksızın geçerlidir.

Herhangi bir işe başlamadan akünün eksi kutup başını sökün. Hava yastığı, gösterge paneli ve kontrol modülü çevresinde çalışıyorsanız bu adım tercih değil zorunluluktur.

Teşhisin Temeli: Besleme, Sigorta ve Kütle

Arızayı parça değiştirerek aramak pahalı bir yöntemdir. Önce beslemeyi doğrulayın, sonra devreyi takip edin.

Akü ve şarj gerilimini doğrulayın

• Motor kapalıyken akü gerilimi 12,4–12,7 V civarında olmalı.
• Motor çalışırken 13,8–14,4 V arası normaldir. Daha düşükse alternatör ya da regülatör şüphelidir.
• 11,8 V altındaki bir akü, çalışan sistemlerde bile "hayalet arıza" üretir: cam yavaş kalkar, kilitler seçici davranır, gösterge lambaları rastgele yanar.
• Kutup başlarındaki beyaz-yeşil oksit tabakası tek başına sorun kaynağıdır. Sıcak su ve tel fırçayla temizleyip iyice sıkın. Akü bakımı, şarj ve depolama konusundaki ayrıntılar sitedeki ilgili rehberde ele alınıyor.

Sigorta ve röle kutusunu okuyun

• Aracın genellikle iki sigorta kutusu vardır: motor bölmesinde ve kabin içinde (torpido ya da direk kaplaması altında).
• Kutu kapağındaki şema hangi sigortanın hangi devreye ait olduğunu gösterir. Sağ sinyal yanmıyorsa aynı sigortaya bağlı sol sinyalin durumunu da kontrol edin; ikisi de ölmüşse sigorta, biri ölmüşse ampul veya soket suçludur.
• Sigortayı gözle kontrol etmek yetmez. Kılcal çatlak görünmez. Ölçü aleti ya da 12 V test kalemiyle sigortanın her iki bacağında gerilim olup olmadığına bakın.
• Röleler birbirine benzer. Aynı model bir röleyi çalışan bir devreden sökerek arızalı devreye takın. Sorun taşınıyorsa röle bitmiştir.
• Asla daha yüksek amperli sigorta takmayın. Yanan sigorta bir semptomdur; sebebi bulunmalı.

Kütle noktaları ve gerilim düşümü

• Kütle kablosu şasiye vidalanır. Bu bölge pas, boya ve nem yüzünden en çok sorun çıkaran yerdir.
• Klasik belirti: farlar sönük yanıyor, sinyal hızlı çalışıyor ya da fren yaparken stop lambası sinyali etkiliyor.
• Kütle vidasını sökün, temas yüzeyini zımparalayın, sıkın ve üzerine ince bir kat kontak gresi uygulayın.
• Gerilim düşümü testi: soketin artı bacağıyla akü artısı arasında 0,3 V üzeri fark varsa kabloda veya bağlantıda direnç vardır.

Sık Görülen Şikâyetler ve Pratik Çözümler

Aydınlatma ve sinyaller

• Tek ampul yanmıyor: Ampulü değiştirin. Yine yanmıyorsa duyu kontrol edin; oksitlenen yay ve pimler çok yaygın.
• Sinyal hızlı çakıyor: Neredeyse her zaman o taraftaki ampullerden biri arızalıdır. LED ampul taktıysanız direnç uyumsuzluğu aynı belirtiyi verir.
• Dörtlü flaşör çalışıyor, sinyal çalışmıyor: Kolon şalteri (direksiyon altı kumanda) şüphelidir.
• Buğu içeren far içi nem: Havalandırma tıkacını ve conta oturmasını kontrol edin. Nem, soketleri içeriden yer.
• Stop lambası sürekli yanıyor: Fren pedalı altındaki müşir ayarı kaçmıştır. Basit bir plastik parçadır, ayarı ya da değişimi kolaydır.

Cam kaldırma ve kapı kilitleri

• Kapı ile gövde arasındaki körüklü kablo demeti sürekli büküldüğü için kopar. Şikâyet kapıyı açıp kapatınca değişiyorsa ilk oraya bakın.
• Cam motoru zorlanıyorsa: cam fitilini silikon sprey ile yağlayın. Yük düşünce motor rahat çalışır.
• Cam düğmesine basınca motordan "tık" sesi geliyor ama cam kalkmıyorsa makas mekanizması veya halat kopmuştur; motor sağlamdır.
• Merkezi kilit sadece bir kapıda çalışmıyorsa kilit aktüatörü içindeki mikro motor yorulmuştur. Aktüatör genelde komple değişir.
• Kumanda hiç çalışmıyor ama anahtarla kilit açılıyorsa önce kumanda pilini, sonra anten/alıcı modülü sigortasını kontrol edin.

Belirti–neden hızlı tablosu